Ademhalingsoefeningen voor het slapen

Ademhalingsoefeningen voor het slapen

In de huidige maatschappij zijn er veel mensen die chronische stress ervaren. In Nederland ervaart als gevolg hiervan zelfs 17% van de mensen burn-out klachten [1], waaronder slapeloosheid en neerslachtige gevoelens [2]. In andere woorden: we leven in een stressvolle tijd. Het is natuurlijk moeilijk om alles wat je stress geeft te vermijden, maar je kunt er wel anders mee leren omgaan. 

 

Je leest vast wel eens op het Internet dat er verschillende manieren zijn om rustiger te worden, zoals meditatie, yoga of pranayama. Wat al deze technieken met elkaar gemeen hebben is dat ze gebruik maken van gecontroleerde ademhaling. Dit wordt al duizenden jaren gebruikt om stress te verlagen [3]. In dit artikel leggen we de voordelen van gecontroleerde ademhaling uit. Ook geven we een aantal voorbeelden van oefeningen die je kunt doen. Wil je meer weten over ademhaling? Lees dan het artikel Ademhaling als superkracht voor jouw slaap

 

De positieve effecten van gecontroleerde ademhaling

Er wordt tegenwoordig veel onderzoek gedaan naar de effecten van gecontroleerde ademhaling. Steeds meer mensen interesseren zich in meditatie, mindfulness en yoga. Dit is slechts een kleine greep uit de onderzoeksresultaten. 

 

Hart, hersenen en stresshormoon

Een ademhalingssnelheid van ongeveer 6 ademhalingen per minuut kan je hartslag variabiliteit omhoog brengen. Dit zegt iets over de balans in je autonome zenuwstelsel, welke  verantwoordelijk is voor processen waar je je niet bewust van bent. Voorbeelden van deze processen zijn: je hartslag, ademhaling, hormonen en de werking van je darmen. Een hogere hartslag variabiliteit, betekent dat je autonome zenuwstelsel processen activeert die voor ontspanning zorgen [4].

 

Daarnaast heeft het een rustgevend effect op de hersenen. Op het moment van gecontroleerde ademhaling worden alfa golven gemeten, welke geproduceerd worden door de hersenen als je wakker en ontspannen bent [4]. Uit onderzoek bleek ook dat de hoeveelheid stresshormoon, cortisol, lager was bij mensen die ademhalingsoefeningen hadden gedaan in vergelijking met mensen die dat niet deden [5]. 

 

Slaap

Er is ook een relatie gevonden tussen slaap en het doen van ademhalingsoefeningen. In het onderzoek deden mensen met insomnia, slapeloosheid, 20 minuten voordat ze naar bed gingen oefeningen die resulteren in een langzamere ademhaling. Wat bleek? Ze sliepen sneller in, werden minder vaak wakker en hun slaap efficiëntie was beter (slaaptijd versus tijd in bed) [6]. 

 

Minder angst

Een ander positief effect van gecontroleerde ademhaling is de vermindering van angstige gevoelens. Bij studenten werd ontdekt dat zij door regelmatig ontspannende ademhalingsoefeningen te doen, minder angstig, zenuwachtig en onzeker waren over hun tentamens. Daarnaast hadden ze ook minder verlies van concentratie tijdens het maken van de toets [7].

 

Voorbeelden van ademhalingsoefeningen

Het kan soms fijn zijn om een leidraad te hebben voor de gecontroleerde ademhaling, daarom zijn er ademhalingsoefeningen ontworpen. Deze gecontroleerde ademhaling voer je ook uit tijdens een slaapmeditatie. Soms kunnen de verschillende opties overweldigend zijn, daarom hebben wij een lijstje met veelgebruikte, effectieve oefeningen voor jou opgesteld. Het is hierbij belangrijk dat je zelf uitprobeert welke oefening voor jou het beste werkt. Doe de oefeningen niet te lang. Als je lichaam een langere tijd meer zuurstof binnenkrijgt dan nodig, kun je gaan hyperventileren.

Langzame buikademhaling

Een simpele manier om tot rust te komen is om een aantal langzame buikademhalingen te doen. Dit zorgt ervoor dat je zenuwstelsel geprikkeld wordt om ontspannende processen in werking te zetten. Door vanuit je buik te ademen is het makkelijker een langzame ademhaling te bereiken [3]. 

  1. Adem in door je neus, naar je buik toe (2 tot  3 seconde).
  2. Laat de lucht weer ontsnappen door je neus (2 tot 3 seconde).
  3. Pauzeer (1 seconde).
  4. Dit kun je een aantal keer herhalen.

 

4-7-8 methode

Deze ontspanningsoefening is ontwikkeld door dr. Andrew Weil [8]. Je kunt deze dagelijks doen. 

  1. Ga rechtop zitten.
  2. Plaats het topje van je tong tegen je gehemelte, net achter je voortanden. Houd je tong daar gedurende deze oefening.
  3. Sluit je mond en adem rustig, zonder geluid, in door je neus (4 tellen).
  4. Houd je adem in (7 tellen).
  5. Adem uit door je mond (de lucht gaat langs je tong naar buiten) en maak een sissend geluid (8 tellen).
  6. Herhaal bovenstaande stappen nog drie keer. Als je beter getraind bent na een tijdje, kun je het vaker herhalen.

 

The Relaxation Response

Deze oefening is gebaseerd op het boek The Relaxation Response van Dr. Herbert Benson [9]. 

  1. Ga in een comfortabele houding zitten, zonder veel afleiding.
  2. Sluit je ogen.
  3. Probeer al je spieren te ontspannen. Start met de spieren in je voeten, en eindig met je gezicht. Probeer deze tijdens de oefening ontspannen te houden.
  4. Haal adem door je neus en word bewust van je ademhaling.
  5. Telkens als je uitademt, zeg dan stilletjes “één” tegen jezelf.
  6. Doe dit 10 tot 20 minuten. Gebruik geen alarm. Je mag soms wel je ogen openen om de tijd te checken.
  7. Geniet na de oefeningen nog even van de rust en sta niet te snel op.

Als er tijdens de oefening afleidende gedachten opkomen, probeer deze dan slechts te observeren en er niets mee te doen. Daarna kun je weer terug naar het stilletjes “één” zeggen tijdens elke uitademing. Je kunt deze oefening dagelijks doen. Maak je geen zorgen als het je niet meteen lukt om te ontspannen. 

 

Neem een momentje voor jezelf

Het doen van ademhalingsoefeningen heeft een ontspannende werking. Je kunt ook de Slaaprobot gebruiken om aandacht naar je ademhaling te brengen. Probeer het maar eens uit, neem een momentje voor jezelf en focus op de rustige ademhaling van de Slaaprobot.

 

online-slaaprobot-quiz

 

Referenties

  1. Overspannenheid en burn-out | Cijfers & Context | Huidige situatie | Volksgezondheidenzorg.info [Internet]. Volksgezondheidenzorg.info. 2020 [geciteerd op 28 mei 2020. Beschikbaar via: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/overspannenheid-en-burn-out/cijfers-context/huidige-situatie 
  2. Albieri D, Salvagioni J. Physical, psychological and occupational consequences of job burnout: A systematic review of prospective studies. PLoS One. 2017;12(10):e0185781
  3. Everly G, Lating J. A Clinical Guide to the Treatment of the Human Stress Response. 4th ed. New York: Springer Nature; 2019
  4. Zaccaro A, Piarulli A, Laurino M et al. How Breath-Control Can Change Your Life: A Systematic Review on Psycho-Physiological Correlates of Slow Breathing. Front Hum Neurosci. 2018;12:353
  5. Ma X, Yue Z, Gong Z et al. The Effect of Diaphragmatic Breathing on Attention, Negative Affect and Stress in Healthy Adults. Front Psychol. 2017;8:874
  6. Tsai H, Kuo T, Lee G, Yang C. Efficacy of paced breathing for insomnia: Enhances vagal activity and improves sleep quality. Psychophysiology. 2015;52(3):388-396 
  7. Paul G, Elam B, Verhulst S. A Longitudinal Study of Students’ Perceptions of Using Deep Breathing Meditation to Reduce Testing Stresses. Teaching and learning in medicine. 2007;19(3):287-92
Ademhaling als superkracht voor jouw slaap

Ademhaling als superkracht voor jouw slaap

Waarom is ademhaling zo belangrijk?

Wist je dat je dagelijks zo’n 23.000 keer ademhaalt? We nemen het al snel voor lief, maar de zuurstof die jij binnenkrijgt via je ademhaling is de belangrijkste brandstof van het lichaam. Alle cellen in jouw lichaam hebben zuurstof nodig om te overleven. Zuurstof die binnenkomt via je longen wordt getransporteerd via rode bloedcellen in het bloed naar je cellen. Eenmaal in de cellen aangekomen, wordt zuurstof gebruikt om eiwitten, vetten en koolhydraten te verbranden [1]. Dit zijn stoffen die jij binnenkrijgt via je voeding. De energie die hierbij vrijkomt zorgt ervoor dat je organen goed functioneren.

Het is afhankelijk van de energiebehoefte van jouw lichaam hoeveel zuurstof je nodig hebt en dus hoe snel jij ademt. Je ademt daarom sneller wanneer je aan het sporten bent, dan wanneer je een boekje leest op de bank. Als je een spannende film kijkt via Netflix worden stress reacties opgeroepen en zal de snelheid van je ademhaling stijgen. Als je gestresst bent, moeten je cellen namelijk extra hard werken om je lichaam in balans te houden.

De hoeveelheid zuurstof die je cellen nodig hebben is afhankelijk van de situatie waarin jij verkeert. Je autonome zenuwstelsel regelt de processen die nodig zijn om je aan te passen aan verschillende situaties. In tijden van stress, gaat je hartslag omhoog en ga je sneller ademen. Ook zendt je lichaam bloed naar de organen die het belangrijkste zijn in tijden van stress of ontspanning [2]. Als je bijvoorbeeld hard wegrent omdat je bang bent voor iets, zal er meer bloed naar je spieren gaan. Maar als je rustig op de bank ploft na het avondeten, gaat er een groot deel van je bloed naar je darmen.

 

Ademhaling om te ontspannen

De enige manier om bewust invloed uit te oefenen op het autonome zenuwstelsel dat hierboven beschreven is, is door middel van je ademhaling. Je kunt namelijk niet zelf je hartslag en bloedverdeling bepalen. Dit zijn activiteiten die je zenuwstelsel regelt zonder dat jij er iets voor hoeft te doen. Maar je kunt dus wel zelf bewust de snelheid van je ademhaling aanpassen. Al duizenden jaren wordt in Oosterse culturen gecontroleerde ademhaling gebruikt om je gezondheid te verbeteren, bijvoorbeeld door middel van yoga, meditatie en Pranayama technieken [3]. Ademhaling coaches gebruiken ook dit principe om mensen te helpen ontspannen. Door goed te oefenen, kun je binnen vijf tot tien minuten van een gestresste naar ontspannen toestand gaan door middel van een goede ademhaling. Volgens de wetenschap is een ademhalingsfrequentie van zes ademhalingen per minuut het beste om in een ontspannen toestand te komen [4]. Daarnaast zijn er verschillende ademhalingsoefeningen ontwikkeld door de jaren heen die kunnen helpen met ontspanning. Hierover zullen we je meer vertellen in een volgend artikel.

Ademhaling is ook de belangrijkste karakteristiek van de Slaaprobot van Somnox. De Slaaprobot begint met ademen op jouw snelheid en gaat daarna steeds langzamer ademen. Je zult onbewust de dalende ademhaling van jouw Slaaprobot overnemen. De Slaaprobot helpt jou dus rustiger en langzamer te ademen. De snelheid kun je zelf instellen, maar je kunt er ook voor kiezen om de Slaaprobot zelf zijn werk te laten doen. Het overnemen van de ademhaling klinkt misschien een beetje gek, maar mensen nemen heel vaak onbewust dingen van elkaar over. Bijvoorbeeld kinderen die hun ouders na-apen, of twee mensen die naast elkaar in dezelfde pas gaan lopen. De Slaaprobot werkt op basis van hetzelfde principe. Je zult dus onbewust de dalende ademhaling van jouw slaapmaatje overnemen en zo in een ontspannen toestand komen. Deze ontspanning helpt jou om in slaap te vallen.

 

Het belang van ademhaling voor slaap

Het belang van een goede ademhaling tijdens de slaap wordt vooral duidelijk op het moment dat er iets niet goed gaat met je ademhaling zoals wanneer je zwaar verkouden bent of last hebt van slaapapneu. Als je slaapapneu hebt, wordt je ademhaling meerdere keren onderbroken gedurende de nacht. Je stopt korte periodes met ademen gedurende nacht omdat je hersenen verkeerde signalen doorgeven (Centraal slaapapneu) of omdat je luchtweg geheel of gedeeltelijk geblokkeerd wordt door bijvoorbeeld je tong. Daarbij produceer je vaak een snurkgeluid: zelf heb je dat meestal niet door, maar je wordt er door je partner op gewezen. Het effect van slaapapneu is dat je gedurende de nacht wakker wordt of de diepe slaapfase niet bereikt en dus alleen maar licht slaapt [5]. Het resultaat: je wordt niet uitgerust wakker en bent vermoeid, geprikkeld en hebt een slechte concentratie gedurende de dag. Dit maakt wel duidelijk dat een goede ademhaling dus belangrijk is voor kwaliteit van slaap en een uitgerust gevoel overdag.

 

Ook rust overdag

Als je je meer bewust wordt van je ademhaling, en dit gebruikt om te ontspannen, zul je op een gegeven moment merken dat dit ook de rest van de dag een effect zal hebben. Je lichaam leert namelijk op een andere manier te ademen dan dat het eerder gewend was [6]. Adem je normaal gesproken snel en oppervlakkig? Probeer dan eens een aantal keer per dag te focussen op je ademhaling, eventueel met behulp van de Slaaprobot, en vanuit je buik te ademen. Je zult merken dat deze bewustwording ervoor zal zorgen dat je ademhaling zal verbeteren. Ontspanning gedurende de dag en voor het slapen gaan, zal hierdoor gemakkelijker gaan.

 

De kracht van ademhaling

Ademhaling is dus ongelofelijk belangrijk voor ontspanning en slaap. Met Somnox hebben wij om die reden de Slaaprobot ontwikkeld die jou begeleidt naar een langzamere ademhaling om tot rust te komen. Ben jij benieuwd of de Slaaprobot bij jou past? Doe onze online quiz van vier vragen, en ontdek of de Slaaprobot jou kan helpen.

 

online-slaaprobot-quiz

 

Referenties

[1] Prinsen J, van der Leij F, De bouwstenen van het leven. Wageningen Academic Publishers (2015).

[2] McCorry LK. Physiology of the autonomic nervous system. Am J Pharm Educ. 2007; 71(4):78. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1959222/

[3] Russo M, Santarelli D, O’Rourke D.The physiological effects of slow breathing in the healthy human. Breathe. 2017;13:298-309. https://breathe.ersjournals.com/content/13/4/298

[4] Lin I, Tay L, Fan S. Breathing at a rate of 5.5 breaths per minute with equal inhalation-to-exhalation ratio increases heart rate variability. Int J Psychophysiol. 2014;91(3):206-11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24380741

[5] Slaap Informatie Centrum. Slaapapneu [Internet]. Slapen.com. [geciteerd op 8 Mei 2020]. Beschikbaar via: https://www.slapen.com/slaapapneu/

[6] Meditation Moments. Ademhalingsoefeningen [Internet]. meditationmoments.com. [geciteerd op 8 Mei 2020]. Beschikbaar via: https://www.meditationmoments.nl/ademhalingsoefeningen/

Mediteren met je Slaaprobot

Mediteren met je Slaaprobot

Wist je dat je de Slaaprobot ook kunt gebruiken tijdens het mediteren?

Lees in dit artikel waarom meditaties en mindfulness belangrijk kunnen zijn voor je welzijn.

Somnox stelt jou voor aan Jona, een van onze slaap ambassadeurs.

“Ik ben Jona, ik ben 57 jaar, getrouwd en heb drie volwassen kinderen. Ik kwam heel moeilijk in slaap, zelfs met slaapmiddelen kostte het me nog moeite.”

Ze gebruikt de Slaaprobot al een jaartje. In combinatie met meditaties en muziek, valt zij nu wel in slaap.

Jona deelde graag haar slaap ritueel met ons: “Ik kijk een uurtje TV met mijn man op bed, daarna ga ik m’n tanden poetsen en m’n gezicht schoonmaken. Om 23:00 pak ik mijn coolpacks (want ik heb veel hoofdpijn), zet ik de meditatie op mijn mobiel aan, daarna pak ik de Slaaprobot en doe ik het licht uit. Ik ga dan lekker naar bed.”

 

Welk effect heeft meditatie op jou?

Jona zegt: “Het helpt met in slaap vallen, doordat ik met mijn gedachten ergens anders op kan focussen. Zeker in deze gekke tijd, waarin mijn hersenen overuren draaien. Het is altijd al heel druk in mijn hoofd. Door te luisteren naar een andere rustig pratende stem, val ik in slaap. Dat vind ik heel fijn.”

“Het is altijd heel druk in mijn hoofd. Door te luisteren naar een andere rustig pratende stem, val ik in slaap.

 

Hoe gebruik je de Slaaprobot hierbij?

“Ik leg de Slaaprobot zo neer, dat ik de ademhaling op m’n arm voel” vertelde Jona. Ze vond de Slaaprobot te groot om hem echt tegen haar aan te leggen. Maar ze is positief: “Uiteindelijk vind je wel een manier waarop je de ademhaling van de Slaaprobot voelt en dat deze goed ligt.”

 

Naar welke meditaties luister je?

Somnox was erg benieuwd naar welke meditaties Jona luistert, ze antwoordde hierop: “Ik heb al een hele tijd de Slaaprobot en ik heb de Meditation Moments app op mijn telefoon. De meditaties op deze app luister ik door middel van een oortje zodat niemand er verder last van heeft. Zo val ik uiteindelijk wel in slaap. Ik doe meestal eerst meditatie en daarna zet ik muziek aan. Die muziek kun je dan op een uur instellen en je telefoon uitzetten. Het gaat vanzelf uit, dus dan hoef ik me daar verder geen zorgen over te maken.”

 

Somnox heeft zelf ook meditaties opgenomen. Deze meditaties kun je vinden in dit artikel.

“Een fijne stem vind ik heel belangrijk om rustig te worden tijdens een meditatie. Als je je gaat ergeren aan een stem, dan kom je niet tot rust.”

 

Jona, heb jij nog een tip voor andere gebruikers?

Voor Jona zijn meditaties met de Slaaprobot dus niet meer uit haar slaaproutine weg te denken. Ze geeft ook nog een tip aan alle andere Slaaprobot gebruikers: “Probeer gewoon eens een meditatie en kijk wat het voor je doet. Ik denk dat het voor iedereen goed kan zijn. Je moet wel een meditatie stem zoeken die je fijn vindt. Als je je gaat ergeren aan een stem, dan kom je niet tot rust.”

Benieuwd naar meer informatie over de Slaaprobot? Bekijk ons uitgebreide artikel met meer informatie hierover. Klik hier om het artikel te lezen.

 

Het Somnox team mediteert ook!

Somnox vroeg ook binnen haar eigen team hoe zij meditatie gebruiken om rustiger te worden. Julian, een van de oprichters van Somnox, zegt: “Het makkelijkste gereedschap om in het nu te komen is je ademhaling, want die is altijd in het heden. Ik doe daarom het liefste meditaties waarin ik me focus op mijn ademhaling”.

Lianne, Somnox’ UI designer, mediteert vooral om te leren loslaten en in het nu te leven. “Dit vind ik namelijk best lastig. Voordat ik het weet ben ik weer met duizend dingen bezig voordat ik heb nagedacht over wat ik zelf belangrijk vind en wil doen.” Mediteren zorgt ervoor dat ze reflecteert op de keuzes die ze maakt.

Laila, onze Sleep Succes Manager, geeft een goede tip: “Om je gedachtenstroom te stoppen, helpt het om de gedachten die je hebt hardop uit te spreken en ze symbolisch weg te duwen met één van je handen.”

Luister nu naar een van de vele slaapmeditaties die Somnox heeft opgenomen via deze link.

Een uur korter slapen: welk effect heeft zomertijd op jou en wat kan je hieraan doen?

Een uur korter slapen: welk effect heeft zomertijd op jou en wat kan je hieraan doen?

De NOS schreef vanochtend in hun nieuwsbericht: “De zomertijd is vannacht weer ingegaan. Om 02.00 uur vannacht ging de klok een uur vooruit naar 03.00 uur, makkelijk te onthouden door het ezelsbruggetje ‘in het voorjaar gaat de klok vooruit’. Veel klokken, zoals die op computers en telefoons, verspringen overigens automatisch naar de zomertijd.”

“Doordat de klok een uur vooruit is gegaan is, is het vanaf nu in de ochtend langer donker, maar blijft het ’s avonds langer licht. Op de laatste zondag van oktober (29 Oktober) wordt de klok weer teruggezet naar de wintertijd, die de standaardtijd is.” Schreef de NOS.

Somnox ging op onderzoek uit om te kijken wat deze tijdsverandering doet met onze slaap en wat we kunnen doen om er zo min mogelijk last van te hebben.

 

Het effect van de tijdsverandering

 

Tijdens de twee seizoensgebonden tijdsveranderingen in een jaar, wordt volgens vele mensen hun slaap verstoord. De beweging van de zon, het licht en de temperatuur hebben namelijk allemaal invloed op je dag- en nachtritme. Een groot negatief effect van de zomertijd is dat het niet goed is voor je gezondheid. “Door het verzetten van de klok wordt je biologische klok korte tijd ontregeld”, zei chronobioloog Bert van Horst. “In de zomer besluiten we een uur eerder op te staan, maar de biologische klok schuift niet mee. We gaan niet eerder slapen. Je slaapt daardoor in de zomer dus minder.” Avondmensen kunnen daardoor een slaaptekort krijgen van twee tot drie uur in de zomer. “Dat is een risicofactor voor het krijgen van hart- en vaatziekten”, zei Bert van Horst. 

Een onderzoek van het British Medical Journal (BMJ) uit 2013 toonde aan dat er op de dag na het verzetten van de klok naar zomertijd meer hartaanvallen zijn dan op andere dagen. Dit wijst op een mogelijke correlatie tussen minder slaap en een verhoogd risico op een hartaanval. De algehele incidentie verandert echter niet.

Ook interessant is dat in de eerste dagen na het verzetten van de klok voor de zomertijd in het voorjaar een opvallende toename van het aantal auto-ongelukken wordt waargenomen. Dit komt doordat mensen vermoeider achter het stuur zitten en hun reactietijd toeneemt.

 

Wat kunnen we doen om de effecten van het verzetten van de klok te verzachten?

 

De interne klok van de hersenen heeft soms wel een week nodig om zich aan te passen aan de tijdsverandering. Veel mensen zullen in die periode moeite hebben om in slaap te vallen en in slaap te blijven. Maar, gelukkig zijn er manieren waarop je je slaap beter kunt aanpassen aan de zomertijd. Het beste wat we kunnen doen om stress en slaperigheid te verminderen door de tijdsverandering is een goede voorbereiding. We moeten meer tijd maken voor slaap! Slaap specialist Dr. Harneet Walia van de Cleveland Clinic stelt voor dat je een paar dagen voor de tijdsverandering begint met de voorbereiding door uw bedtijd met 15 tot 30 minuten op te schuiven. Ze stelt ook voor om gordijnen open te laten zodat er in de ochtend lichtinval is. Een andere tip die ze geeft is alcohol en cafeïne tot 6 uur voor het slapengaan te vermijden. Ook geeft ze als suggestie geen lange dutjes te doen in de dagen na de tijdsverandering met als doel de overgang te vergemakkelijken. In het algemeen is het belangrijk om een goede slaaphygiëne in praktijk te brengen, ongeacht wat er gebeurt, zodat je nachten rustgevend zijn en daardoor je dagen minder stressvol.

Wil jij nog meer leren over goed slapen? Bekijk dan onze gratis slaaphulp (klik hier)

 

Zoekwoorden: 

Zomertijd afschaffen, voordelen zomertijd, nadelen zomertijd, zomertijd slaapproblemen,

waarvoor gaan we kiezen wintertijd of zomertijd

 

Referenties

Compton, Jackie. “Ending Daylight Savings Time and its Effect on Sleep,” Sleep Resolutions. < https://www.sleepresolutions.com/blog/ending-daylight-savings-time-and-its-effect-on-sleep>

“Daylight Savings Time Transitions and the Incidence Rate of Unipolar Depressive Episodes,” Epidemiology. < https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27775953>.

“How to Help Your Body Adjust to Daylight Saving Time,” Health Essentials: Cleveland Clinic. < https://health.clevelandclinic.org/2015/03/4-simple-tips-to-deal-with-daylight-savings/>

Trilling, David. “Daylight saving time: Research on health, car accidents and energy usage,” Journalist’s Resource. <https://journalistsresource.org/studies/environment/energy/daylight-savings-time-health-accidents-energy>